Drone-woordenboek

Drones zijn relatief nieuw en dan volgen automatisch ook een heleboel nieuwe definities en afkortingen. Omdat we bij IT-BEE geen zin hebben om (on)bekende termen  steeds weer te moeten opzoeken, zetten we ze in dit artikel (alfabetisch) op een rijtje. Voel jullie vrij om ‘missing’ woorden in een reactie toe te voegen of via het contactformulier naar ons te sturen. De lijst zal zeer regelmatig bijgewerkt worden.

Laatste update : 5 November 2016

2D Gimbal : een cardanische ophanging of pivoterende steun die bewegingen stabiliseert over twee assen

3D Gimbal : een cardanische ophanging of pivoterende houder die bewegingen stabiliseert over drie assen

4K resolutie : 4000 pixels (beeldpunten) horizontaal en 2000 pixels verticaal over een scherm verdeeld

8K resolutie : 8000 pixels horizontaal over het scherm verdeeld (beelddimensie van 7680 op 4320 punten)

A/V : Audio/Video

AAIU : Air Incident Investigation Unit (voor Belgie)

AAL : Above Aerodrome Level (Boven vliegveld niveau (boven het ARP))

ACAS : Airborne Collision Avoidance System (een systeem waarmee, onafhankelijk van de luchtverkeersleiding of grondradars, dreigende botsingen tussen vliegtuigen vroegtijdig gedetecteerd en daardoor vermeden kunnen worden.)

ACC : Area/Air Control Centre (regelt het EN-Route luchtverkeer, onderweg naar bestemming)

ACRO mode : ook Rate mode of manuele mode genoemd. De multirotor behoudt zijn huidige hoek zodra de dronepiloot zijn RC sticks los laat. Acro mode is handig om acrobatische kunsten zoals flips en rolls uit te voeren of FPV wanneer vlotte en snelle handelingen nodig zijn.

AD : Aerodrome (Luchtvaartterrein waar luchtvaartuigen opstijgen en landen)

ADS-B : Automatic Dependant Surveillance Broadcast (Hoofdzakelijk bedoeld als middel voor de luchtverkeersleiding om de positie van een vliegtuig te bepalen. Periodiek uitzenden van positie en andere informatie aan grondstations en naburige vliegtuigen die met ADS-B zijn uitgerust)

Aerodyne : ieder luchtvaartuig dat zijn stijgkracht in vlucht hoofdzakelijk verkrijgt door aerodynamische krachten

AFTN : Aeronautical Fixed Telecommunication Network

AGL : Above Ground Level (Boven grondniveau)

AIC : Aeronautical Information Circular (rondschrijving met luchtvaartinformatie; inlichtingen die niet thuishoren in de AIP of NOTAMs)

AIM : Aeronautical Information Management (het beheer van luchtvaartinformatie: omvat AIP (statische informatie) en NOTAMs (dynamische informatie))

AIP : Aeronautical Information Publication (Luchtvaartgids; Onderdeel van AIM : Informatiedienst die instaat voor de publicatie en de verspreiding van statische informatie over het luchtruim en luchthavens. Een AIP bestaat normaalgezien uit 3 delen : GEN (general), ENR (en route) en AD (aerodromes))

AIRAC : Aeronautical Information Regulation and Control (systeem voor de verspreiding van wijzigingen in luchtvaartgegevens, de herzieningscyclus is 28 dagen)

AIRPROX Board : Air Proximity Board (UK, rapporteren van ‘bijna’ botsingen)

Airspace : Luchtruim waar vliegverkeer mogelijk is

AIS : Aeronautical Information Service (Dit is de klassieke (oude) luchtvaartinformatiedienst, nu vervangen door AIM)

AMC : Acceptable Means of Compliance (een door de autoriteit geaccepteerde wijze om aan een voorschrift te voldoen)

AMC : AeroMedische Centra

AME : Authorized Medical Examiner

AMSL : Above Mean Sea Level (boven gemiddeld zeeniveau)

Anemometer : Windmeter die de windsnelheid kan meten

ANGLE Mode : Ook Attitude Mode genoemd. De multirotor gaat terug naar de horizontale positie zodra de dronepiloot zijn RC sticks los laat

Antenne : gebruikt voor het ontvangen of uitzenden van elektromagnetische golven

ANSP : Air Navigation Service Provider (dienstverlener van luchtnavigatie, bijvoorbeeld Belgocontrol)

AOM : Aerodrome Operating Minima

APP : Approach control (regelt het vertrekkend en aankomend luchtverkeer in de nabijheid van een gecontroleerd vliegveld)

APRON : Deel van het luchtvaartterrein waar passagiers ontschepen en inschepen en bagage en brandstof aan boord wordt gebracht

ARP : Aerodrome Reference Point (referentiepunt op het vliegveld (meestal het midden van het vliegveld))

ARO : ATS Reporting Office (voor België geïntegreerd in de kantoren van de AIM-afdeling in de controletoren van Brussel-Nationaal te Steenokkerzeel. Hier worden vliegtechnische en financiele aspecten van het bezoek aan een vliegveld afgehandeld)

ASI : Air Speed Indicator (luchtsnelheidindicator, geeft de snelheid aan (tov de lucht!))

ASR : Altimeter Setting Region (laagste QNH van de meeste luchthavens binnen een regio waarin hoogtemeters worden ingesteld)

ATIS : automatic terminal information service (Automatische TerminalInformatieDienst, per vliegveld, bevat de belangrijkste weersinformatie (zoals bewolking, zichtbaarheid, temperatuur, dauwpunt en luchtdruk). Dit is een over een bepaalde VHF radiofrequentie uitgezonden bericht beginnend met een letter van het alfabet omtrent de baan die in gebruik is, de temperatuur, windrichting en snelheid bij die baan, etc…)

ATC : Air Traffic Control (Luchtverkeersleiding) is een dienst die wordt verstrekt door verkeersleiders op de grond, die bewegingen van vliegtuigen aan de grond en in de lucht coördineren om een veilige, ordelijke en vlotte verkeersstroom te verzekeren

ATCO : Air Traffic Control Officer (Luchtverkeersleider)

ATM : Air Traffic Management (Beheer van het luchtverkeer) analyseert permanent de beschikbare capaciteit van het luchtruim en de luchthavens en past het aantal bewegingen hieraan aan

ATPL : Airline Transport Pilot Licence (Brevet-type. Bewijs van bevoegdheid voor verkeersvlieger)

ATS : Air Traffic Service (verlener van luchtverkeersdiensten, omvat ATC (Luchtverkeersleiding), FIS (Vluchtinformatiedienst), ACC (Air Control Centre;controlecentrum voor luchtverkeer), APP (Approach Control Service;Aanvliegcontroledienst), TWR/GND (Vliegveldcontroledienst) en de alarmdiensten)

ATSU : Air Traffic Services Unit (eenheid van verlener van luchtverkeersdiensten)

ATZ : Aerodrome Traffic Zone (verboden vliegzone rond een vlieghaven)

Banked Turn : de drone helt/banked bij het nemen van een bocht

BCAA : Belgian Civil Aviation Authority (=DGLV; deel van FOD mobiliteit en transport in België)

BeiDou : GNSS-systeem, ontwikkeld door de Chinezen.

Belgocontrol : Dienst die de luchtvaartinformatie, die van belang is voor piloten zowel als voor alle betrokken partijen in ATM, beheert in België en het Groothertogdom Luxemburg

BEM : Basic Empty Mass (Basis ledige massa; massa zonder brandstof/batterij)

BeUAS : Belgian Unmanned Aircraft System Association (Belgische Federatie voor de Onbemande Luchtvaart)

BIPT : Belgian Institute for Postal services and Telecommunications

Black box : De zwarte doos is een elektronisch opnameapparaat dat een Flightdatarecorder (vastleggen van vluchtgegevens) bevat en een Cockpitvoicerecorder (vastleggen van de gesprekken in de cockpit)

Blimps : Op afstand bestuurbare zeppelins. Valt onder type RPA-S

BLOS : Beyond Line Of Sight (Buiten het zichtveld)

BNUC : Basic National UAS Certificate (Nationaal Basiscertificaat UAS) voor drones < 150kg

BNUC-S : Basic National UAS Certificate – Small (Nationaal Basiscertificaat UAS – Small) voor drones < 20kg

BRLOS : Beyond Radio Line of Sight (Voorbij de RadioHorizon)

BVLOS : Beyond Visual Line of Sight (Buiten het zichtveld)

CAA : Civil Aviation Authority (UK)

CAP : Civil Aviation Publication (UK)

CAVOK : Ceiling and Visibility OK (gebruikt in METAR)

CBA : Cross Bordering Area (gedeeld gebied tussen twee FIR/UIR)

CPL : Commercial Pilot Licence (Brevet-type. Bewijs van bevoegdheid voor beroepsvlieger)

CTA : Control Area/Controlled Airspace (LuchtverkeersleidingsControleGebied; vergelijkbaar met een TMA)

CRM : Crew Resource Management (samenwerking van de bemanning tijdens een vlucht)

CTR : Control Zone/Controlled Traffic Region (Gebied gecontroleerd door de Luchtverkeersleiding)

DGLV : Directoraat-generaal Luchtvaart

DGTA : La Direction Générale Transport Aérien

DME : Distance Measuring Equipment (radiografische afstandsmeter)

DOM : Dry Operating Mass (Droge Operationele Massa; de totale massa van de RPA, exclusief de brandstof/batterij en nuttige lading (=sensoren, vracht, bagage en passagiers), dus voor RPAS identiek aan BEM)

Drone : vulgariserend synoniem om een op afstand bestuurd luchtvaartuig aan te duiden

DSM2 : Protocol om digitale signalen te versturen en te ontvangen

EASA : European Aviation Safety Agency (Europees agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart, onder toezicht van de Europese Commissie. Sinds 2003 verantwoordelijk voor de luchtwaardigheid (Airworthiness) van vliegtuigen en vanaf 8 april 2012 ook verantwoordelijk voor Vergunningen en Opleiding van piloten)

EAD : Europese AIS Database

EC : European Commission

ECAC : European Civil Aviation Conference

EFTA : European Free Trade Association

EM : Electro Magnetic (Electromagnetisch)

ENR : En Route (AIP informatie voor vluchten op instrumenten (IFR), zoals radionavigatie bakens, VORs en NDB (Non Directional Beacons), navigatiepunten, intersecties, luchtwegen, vliegvelden, minimum vlieghoogten op de route,…)

ESC : Electronic Speed Controller (Elektronische Snelheidsregelaar)

EU : European Union (Europese Unie)

EUROCAE : European Organisation for Civil Aviation Equipment (Europese organisatie voor burgerluchtvaartapparatuur)

Eurocontrol : European Organisation for the Safety of Air Navigation (Organisatie (van momenteel 41 landen) voor veilige navigatie door de lucht; EN-Route controle dienst voor vliegtuigen die hoger dan FL245 (pressure altitude) vliegen. Het hoofdkwartier ligt in Evere, maar valt onder het gezag van de EU)

EVLOS : Extended Visual Line of Sight (Verlengd zichtveld)

FAA : Federal Aviation Administration (Amerikaans Federale Luchtvaartdienst)

Failsafe : procedure die er in geval van storing voor zorgt dat er geen letsel wordt toegebracht aan voorwerpen of mensen

FC : Flight Controller. Het Brein van de Drone. Een klein printbord met variabele complexiteit dat als hoofdfunctie heeft het aantal RPM per motor te regelen gebaseerd op de verkregen input (dit kan een commando van de piloot zijn, zoals het vooruit willen vliegen, maar ook input gebaseerd op GPS-coordinaten en sensors)

FIC : Flight Information Centre

FIS : Flight Information Service (VluchtInformatieDienst, geeft informatie aan piloten over de status van de start- en landingsbaan of van het vliegveld)

FIR : Flight Information Region (VluchtInformatieRegio)

FL : Flight Level (Vliegniveau, nominale hoogte in eenheden van 100 voet. BV, FL035 = 3500 voet boven 1013,25 hPa)

Flight Mode : Vliegmodus, 3 mogelijkheden : GPS ATTI, ATTI of manueel

FM : Flight Manual

FMS : flight management systems

FOD : Federale OverheidsDienst

FPL : Flight PLanning (vliegplannen)

FT : Foot/Feet (voet, meetafstand : 1 meter = 3,28 voet ; 1000 voet = 3O4,8 meter)

GAFOR : Speciaal weerbericht voor de kleine luchtvaart (Private Piloten)

Galileo : GNSS-systeem, ontwikkeld door het European Space Agency (ESA)

GCS : Ground Control Station

GLONASS : GNSS-systeem, beheerd door Rusland

GND : Ground Frequency (begeleiden taxiënde vliegtuigen;ATS-dienst)

GNSS : Global Navigation Satellite System

GPS : Global positioning system ( satellietplaatsbepalingssysteem, beheerd door de VS)

HTA : Helicopter Training Area

IATA : International Air Transport Association (zorgt voor de richtlijnen voor vervoer van batterijen)

ICAO : International Civil Aviation Organisation (Internationale Burgerluchtvaartorganisatie)

IFR : Instrument Flight Rules (Instrumentvliegvoorschriften; Weersomstandigheden, die zijn uitgedrukt in termen van zicht, afstand tot wolken en wolkbasis en die minder zijn dan de voorgeschreven minima voor weersomstandigheden)

IMC : Instrument Meteorological Conditions (Instrumentweeromstandigheden; weersomstandigheden uitgedrukt in functie van zicht, afstand tot de wolken en wolkenbasis die lager zijn dan de voorgeschreven minima voor zichtweersomstandigheden (VMC) volgens ICAO Annex 2)

ISA : International Standard Atmosphere (standaardatmosfeer;set standaardwaarden vastgesteld door ICAO voor druk, dichtheid en temperatuur om de relatieve prestaties van luchtvaartuigen te meten en instrumenten te kalibreren. Voor vluchten op lage hoogte gaat men uit van een luchttemperatuur van 15°C, de luchtdruk 1013,25 millibar (hectopascal) en de luchtdichtheid 1,225 kg/m³ op MSL (ook wel statische druk genoemd))

ITAR : International Trade in Arms Regulations (US)

ITU : International Telecommunication Union (Internationale Telecommunicatie Unie; gespecialiseerde agentschap van de VN voor informatie- en communicatietechnologie. Zij wijst het globale radiospectrum en satellietbanen toe, ontwikkelt technische standaards om te verzekeren dat netwerken en technologieën naadloos aansluiten en streeft ernaar om de toegang tot ICTs wereldwijd te verbeteren)

JAA : Joint Aviation Authorities (in 2008 opgeslorpt door EASA)

JAR-FCL : Joint Aviation Requirement – Flight Crew Licensing

JARUS : Joint Authorities for Rulemaking on Unmanned Systems (groep van deskundigen van de nationale luchtvaartautoriteiten en organisaties van regionale veiligheid in de luchtvaart, die nu erkend wordt als de belangrijkste kennisinstelling voor regelgevingsontwikkeling voor EASA)

KIAS : Knots Indicated Air Speed (luchtsnelheid in knopen)

LAPL : Light Aircraft Pilot License (EASA licentie)

LFA : Low Flying Area

LIDAR : LIght Detection And Ranging

LM : Landingsmassa (droge vliegmassa (DOM) plus nuttige lading en de rest van de brandstof. Aangezien in de meeste RPA batterijvoeding wordt gebruikt, is deze gelijk aan de TOM)

LUASS : Light UAS Scheme

MAC: Mid Air Collision

MCC : Multi Crew Coordination

MET : Meteorological Information

METAR : METeorological Aerodrome Report (weerrapport over de actuele weerssituatie dat routinematig wordt opgesteld door de meteodienst op een vliegveld)

MSL : Mean Sea Level (Gemiddeld ZeeNiveau)

MTOM : Maximum Take-Off Mass (maximale startmassa; massa (EU) uitgedrukt in kg (geen invloed van zwaartekracht))

MTOW : Maximum Take-Off Weight (=MTOM in EU; gewicht (niet EU) uitgedrukt in Newton (en dus afhankelijk van de zwaartekracht))

Modelluchtvaartuig : een onbemand op afstand bestuurd luchtvaartuig dat uitsluitend voor sportieve en recreatieve doeleiden wordt gebruikt

NAA : National Aviation Authority (nationale luchtvaartauthoriteit)

NDB : Non-Directional Beacon (radionavigatiemiddel, bakenzender zendt rondom een radiosignaal uit op een frequentie in het LF- of MF-bereik (200 kHz – 415 kHz))

NGI : Nationaal Geografisch Instituut (houdt topo-geografische inventaris van België bij en produceert topografische kaarten)

NM : Nautical Mile (zeemijl : 1 zeemijl = 1,852 km, of 1km = 0,54nm)

NOF : Internationale NOTAM Office (onderdeel van AIM)

NOTAM : Notice To Airmen (bericht aan luchtvarenden)

OAT : Outside Air Temperature (buitenluchttemperatuur)

OM : Operating Mass (Vliegmassa; de droge vliegmassa (DOM) plus de brandstof/batterij)

OIS : Obstacle Identification Surface (obstakel identificatieoppervlak; markeren van obstakels vanaf het oppervlakteniveau van een start- of landingsbaan tot een straal van 15km tot een hoogte van 150m (500FT) AAL)

PA : Pressure Altitude (voor vluchten op hoge hoogtes, 1013 hPa (QNE), uitgedrukt in FL)

PAPI : Precision Approach Path Indicator (4 lichten (allemaal aan één zijde van de startbaan) geven de piloot aan of het vliegtuig de juiste daalhoek (Glide Path) naar de startbaan volgt. 2 rood en 2 wit = perfecte benadering!)

PIB : Pre-flight Information Bulletin (bevatten een samenvatting van actuele Notams en andere (dringende) inlichtingen)

PIC : Pilot In Control/Pilot In Command (gezagvoerder)

PMR : Personal Mobile Radio

POH : Pilot Operating Handbook

PPL : Private Pilot Licence (Brevet-type. Bewijs van bevoegdheid voor privévlieger)

QDM : De magnetische peiling van het vliegtuig naar het NDB baken

QFE : Query Field Elevation (aanduiding voor druk op grondniveau, in hPa; “height”)

QNE : de standaard luchtdruk van 1013hPa (ingesteld boven de transition layer; “Flight Level”)

QNH : Query Newlyn Height (aanduiding voor druk op zeeniveau op een bepaalde locatie, in hPa. 1 hPa is ongeveer 30ft (10meter). Hoe lager de druk, hoe groter de hoogte; “altitude”, ingesteld onder de transition layer)

RCC : Rescue Coordination Centre (coördinatiecentrum voor reddingswerkzaamheden; 1 in België (Brussel))

RFI : Radiofrequentie-interferentie

RLOS : Radio Line Of Sight (In radio/elektronisch contact, niet gehinderd door obstakels of de kromming van de aarde)

ROC : RPAS Operator Certificate

RPA : Remotely Piloted Aircraft (op afstand bestuurd luchtvaartuig)

RPAS : Remotely Piloted Aircraft System (op afstand bestuurd luchtvaartuigsysteem)

RPIC : Remote Pilot in Command (gezagvoerder van een onbemand vaartuig)

RPL-A : Remote Pilot License – Airplane (Fixed Wing)

RPL-R: Remote Pilot License – Rotary Wing

RPL-S : Remote Pilot License – Other

RPM : Revolutions per minute (Omwenteling per minuut)

RPS : Remotely Piloted Station (onbemand station, waarbij de piloot op elk moment kan ingrijpen; het controlecomponent van de RPAS bedoeld om de RPA te besturen)

RSC : Rescue Sub-Centre

RTF : Radiotelephony (ook wel R/T)

SAR : Search and Rescue (Opsporing en Redding)

SARPs : Standards And Recommended Practices (Normen en Aanbevelingen)

SIGMET = Significant Meteorological Information (Voorspelling die men uitstuurt als men gevaarlijke weersfenomenen verwacht)

SRG : Safety Regulation Group (CAA-UK)

SRR : Search and Rescue Region (een afgebakend gebied, gekoppeld aan een reddingscoördinatiecentrum waarbinnen opsporings- en reddingsdiensten worden verleend)

SRU : Search and Rescue Unit

SSR : Secondary Surveillance Radar

SUA : Small Unmanned Aircraft (klein onbemand vliegtuig)

SUSA : Small Unmanned Surveillance Aircraft (klein onbemand verkenningsvliegtuig)

Stroom : (Engelse Current) Uitdrukking van debiet van elektrische lading, weergegeven in Ampère

TA : Transition Altitude (onderkant van de overgangsvlieghoogte (transition layer);TA is in België vastgelegd op 4500 ft AMSL)

TAF : Terminal Aerodrome Forecast (de code komt overeen met METAR; weersverwachting per vliegveld, voor periodes van 3u. Grote verschil met METAR is de toevoeging van waarschijnlijkheid van een evolutie : Code PROB)

TAWS : Terrain Awareness Warning System

TL : Transition Level (bovenkant van de overgangsvlieghoogte (transition layer))

TMA : Terminal Manoeuvring Area (eindmaneuvreergebeid; een gebied met vastgelegde afmetingen waarin luchtvaartuigen mogen opstijgen of landen; ook wel CTA genoemd)

TOM : Take-Off Mass (startmassa; droge vliegmassa (DOM) plus de nuttige lading en de brandstof/batterij)

TRA : Temporary Reserved Area

TSA : Temporary Segregated Area

TWR : Tower (verkeerstoren)

UA : Unmanned Aircraft (onbemand vliegtuig)

UAV : Unmanned Aerial Vehicle (onbemand luchtvaartuig)

UAS : Unmanned Aircraft System (onbemand luchtvaartuigsysteem)

UIR : Upper Information Region (bovenste InformatieRegio; wanneer een FIR maar tot een bepaalde hoogte reikt, is alles daarboven een UIR; In België is dit vanaf FL195)

ULM : UltraLicht Motorluchtvaartuig

UVSI : Unmanned Vehicle Systems International (een non-pfofit vereniging ter vertegenwoordiging van fabrikanten van onbemande voertuigen, subsystemen, kritische onderdelen voor UVS en bijhorende apparatuur evenals ondernemingen die diensten met of voor UVS leveren, onderzoeksinstanties en de academische wereld)

VASI : Visual Approach Slope Indicator (4 lichten (per twee aan elke zijde van de startbaan) geven de piloot tijdens het landen aan of het vliegtuig de juiste hoek (Glide Path) naar de startbaan volgt)

VDF : VHF Direction Finder (een radiozender en -ontvanger, met de mogelijkheid om te peilen waar ontvangen radiosignalen vandaan komen)

VHF : Very High Frequency (radio : zeer hoge frequentie, dus Ultrakortegolf)

VFR : Visual Flight Rules (zichtvliegvoorschriften)

VLOS : Visual Line Of Sight (Binnen zichtafstand van de piloot)

VMC : Visual Meteorological Conditions (zichtweersomstandigheden; weersomstandigheden, uitgedrukt in functie van het zicht, afstand tot de wolken en wolkenbasis die gelijk zijn aan of beter dan de voorgeschreven minima volgens ICAO Annex 2: Rules of the air)

VML : Vereniging voor ModelLuchtvaartsport

VOLMET : radiocommunicatiedienst, zendt de actuele weerberichten van enkele (grote) luchthavens uit op een speciaal toegewezen frequentie

VORs : VHF Omni Ranges (VHF radiobaken met een 360° uitzending van signalen (radialen) t.b.v. nauwkeurige radionavigatie)

WMO : World Meteorological Organisation (regelt de principes van luchtvaartmeteorologie op internationaal vlak)

ZFM : Zero Fuel Mass (Massa zonder brandstof;droge vliegmassa (DOM) plus de nuttige lading)

Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmail

Geef een reactie